Trong bối cảnh toàn cầu hóa, một nhà máy thực phẩm thường phải gánh trên vai nhiều tiêu chuẩn. Nào là ISO 22000 cho an toàn thực phẩm. Nào là HACCP cho kiểm soát mối nguy. Và nay là Halal cho thị trường Hồi giáo.
Nhiều doanh nghiệp chọn cách xây dựng các hệ thống riêng lẻ. Họ có một đội làm ISO riêng, một đội làm Halal riêng. Điều này tạo ra những “ốc đảo” thông tin rời rạc.
Hệ quả là khối lượng hồ sơ tăng lên gấp đôi, gấp ba. Nhân viên bị quá tải bởi các quy trình chồng chéo. Chi phí đánh giá và duy trì hệ thống trở nên đắt đỏ.
Tại sao chúng ta không nghĩ đến việc tích hợp Halal HACCP? Thực tế, các tiêu chuẩn này có rất nhiều điểm tương đồng. Chúng đều hướng đến mục tiêu cuối cùng là sản phẩm an toàn và chất lượng.
Hoa Sen Foods sẽ cùng bạn đi tìm lời giải cho bài toán “tất cả trong một” này. Hãy biến gánh nặng tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh về tốc độ và chi phí.
Mối Tương Quan Giữa An Toàn Thực Phẩm Và Halal (Toyyib)
Để tích hợp thành công, ta cần thay đổi tư duy nền tảng. Đừng coi Halal chỉ là vấn đề tôn giáo thần bí. Hãy nhìn nó dưới lăng kính khoa học và quản lý rủi ro.
Trong kinh Quran, Halal luôn đi đôi với Toyyib. “Toyyib” nghĩa là sạch, an toàn, bổ dưỡng và chất lượng tốt. Khái niệm này trùng khớp hoàn toàn với mục tiêu của ISO 22000.
Một sản phẩm bị nhiễm vi khuẩn Salmonella không thể gọi là Toyyib. Do đó, nó cũng không đủ điều kiện để là Halal. An toàn vệ sinh thực phẩm là nền móng bắt buộc của Halal.
Ngược lại, các quy tắc Halal cũng hỗ trợ cho an toàn thực phẩm. Việc cấm động vật chết bệnh, cấm máu giúp giảm nguy cơ lây truyền dịch bệnh. Quy trình giết mổ sạch giúp thịt tươi lâu hơn.
Như vậy, tiêu chuẩn ISO 22000 và Halal là hai vòng tròn giao nhau rất lớn. Vùng giao thoa đó chính là các chương trình tiên quyết (PRPs). Đó là vệ sinh nhà xưởng, kiểm soát côn trùng, và vệ sinh cá nhân.
Khi bạn làm tốt GMP (Thực hành sản xuất tốt), bạn đã hoàn thành 70% yêu cầu của Halal. 30% còn lại nằm ở các yêu cầu đặc thù về nguyên liệu cấm.
Việc tích hợp giúp chúng ta không phải làm lại những gì đã có. Chúng ta chỉ cần bổ sung thêm các yếu tố kiểm soát Halal vào khung sườn sẵn có. Đây là tư duy quản trị tinh gọn (Lean Management).
So Sánh Cấu Trúc HACCP/ISO 22000 Và Hệ Thống Đảm Bảo Halal (HAS)
Hãy nhìn sâu vào cấu trúc kỹ thuật của hai hệ thống này. Chúng đều vận hành dựa trên nguyên tắc phòng ngừa rủi ro.
Điểm Giống Nhau Về Tư Duy Hệ Thống
Cả hai đều tuân theo vòng tròn cải tiến liên tục PDCA (Plan – Do – Check – Act). Cả hai đều yêu cầu cam kết từ lãnh đạo cao nhất. Chính sách chất lượng và chính sách Halal có thể gộp làm một.
Trong HACCP, chúng ta phân tích mối nguy (Hazard Analysis). Mối nguy bao gồm Sinh học, Hóa học và Vật lý. Mục tiêu là ngăn chặn chúng gây hại cho sức khỏe.
Trong hệ thống đảm bảo Halal (HAS), chúng ta cũng phân tích mối nguy. Nhưng mối nguy ở đây là Haram (Sự cấm kỵ). Ví dụ: thịt heo, cồn, tạp chất Najis.
Về bản chất, Haram có thể được coi là một loại “Mối nguy Hóa học/Sinh học đặc biệt”. Chúng ta cần kiểm soát nó giống như cách kiểm soát chất gây dị ứng (Allergen).
Sự Khác Biệt Cần Lưu Ý
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở mức độ chấp nhận rủi ro. Trong HACCP, một số mối nguy có giới hạn cho phép (ví dụ: lượng vi sinh vật). Nhưng trong Halal, giới hạn cho phép thường là Zero (0).
Không có khái niệm “một chút thịt heo” trong sản phẩm Halal. Mọi sự nhiễm bẩn Haram đều dẫn đến việc hủy bỏ sản phẩm. Do đó, biện pháp kiểm soát Halal thường khắt khe hơn.
Một điểm khác nữa là vai trò của nhân sự. ISO 22000 cần chuyên gia vi sinh/hóa học. Halal cần thêm nhân sự am hiểu giáo luật (Supervisor Hồi giáo).
Tuy nhiên, họ hoàn toàn có thể ngồi chung một Hội đồng An toàn thực phẩm & Halal. Việc họp giao ban có thể kết hợp để giải quyết vấn đề đồng bộ.
Xác Định Điểm Kiểm Soát Tới Hạn Halal (HCCP) Trong Quy Trình
Trong HACCP, chúng ta có CCP (Critical Control Point). Trong Halal, chúng ta có Halal Control Point (HCP). Việc tích hợp là xác định xem đâu là điểm trùng nhau.
Kiểm Soát Nguyên Liệu Đầu Vào
Đây là điểm kiểm soát quan trọng nhất của cả hai hệ thống. Trong ISO 22000, bạn kiểm tra COA để xem chỉ số vi sinh, kim loại nặng. Trong Halal, tại cùng bước đó, bạn kiểm tra chứng chỉ Halal.
Thay vì có hai quy trình mua hàng, hãy gộp làm một. “Quy trình đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp” sẽ bao gồm cả tiêu chí an toàn và Halal.
Phiếu kiểm tra nhập kho (Checklist) sẽ có thêm cột “Tình trạng Halal”. Thủ kho chỉ cần tích vào một tờ phiếu duy nhất. Điều này giảm thiểu giấy tờ đáng kể.
Đối với các nguyên liệu nhạy cảm như hương liệu hay phụ gia, đây là HCP bắt buộc. Nếu chứng chỉ hết hạn, hệ thống phải báo động đỏ ngay lập tức. Nguyên liệu đó không được phép nhập kho.
Kiểm Soát Nhiễm Chéo Trong Sản Xuất
Trong HACCP, ta lo ngại vi khuẩn lây từ thịt sống sang thịt chín. Trong Halal, ta lo ngại thịt heo lây sang thịt bò.
Cơ chế ngăn chặn nhiễm chéo là tương tự nhau. Đó là sự phân tách về không gian và thời gian. Hoặc sử dụng dụng cụ riêng biệt.
Nếu bạn sản xuất trên cùng một dây chuyền, bước vệ sinh là CCP của HACCP. Đồng thời, nó cũng là HCP của Halal.
Tuy nhiên, quy trình vệ sinh có thể khác nhau. Với Halal, nếu có rủi ro nhiễm bẩn nặng (ví dụ từ heo), việc tẩy rửa phải tuân theo nghi thức tôn giáo.
Hãy tích hợp hướng dẫn vệ sinh này vào SSOP (Quy trình vệ sinh chuẩn). Công nhân vệ sinh chỉ cần học một quy trình tổng hợp. Họ sẽ biết khi nào dùng hóa chất thường, khi nào dùng đất sét tẩy rửa.
Việc dán nhãn nhận diện cũng cần đồng bộ. Màu sắc dùng cho dụng cụ vệ sinh nên thống nhất. Ví dụ: Màu đỏ cho khu vực rủi ro cao (cả về vi sinh và Halal).
Lợi Ích Kép Của Việc Tích Hợp Hệ Thống Quản Lý
Sự chuyển đổi này mang lại giá trị to lớn cho doanh nghiệp. Nó không chỉ là sự thuận tiện, đó là hiệu quả kinh tế.
Tiết Kiệm Chi Phí Và Nguồn Lực
Lợi ích rõ ràng nhất là giảm chi phí đánh giá. Thay vì tiếp hai đoàn đánh giá vào hai thời điểm khác nhau, bạn có thể kết hợp. Nhiều tổ chức chứng nhận hiện nay cung cấp dịch vụ đánh giá tích hợp.
Bạn tiết kiệm được phí đi lại, ăn ở cho chuyên gia. Thời gian dừng chuyền để phục vụ đánh giá cũng giảm đi một nửa.
Hệ thống tài liệu được tinh gọn giúp giảm chi phí in ấn và lưu trữ. Việc đào tạo nhân viên cũng hiệu quả hơn. Một buổi đào tạo có thể lồng ghép cả kiến thức ISO và Halal.
Nâng Cao Uy Tín Và Khả Năng Cạnh Tranh
Một hệ thống quản lý tích hợp cho thấy sự chuyên nghiệp của doanh nghiệp. Khách hàng quốc tế đánh giá rất cao những đối tác có tư duy hệ thống (System thinking).
Nó chứng minh rằng bạn kiểm soát chất lượng một cách toàn diện. Quản lý chất lượng thực phẩm không còn là những mảnh ghép rời rạc. Nó là một khối thống nhất vững chắc.
“Chất lượng không phải là sự tình cờ, nó luôn là kết quả của nỗ lực thông minh.” – John Ruskin.
Việc tích hợp chính là “nỗ lực thông minh” đó. Nó giúp bạn đi nhanh hơn và xa hơn đối thủ.
Tại Hoa Sen Foods, chúng tôi đã áp dụng mô hình IMS (Integrated Management System). Chúng tôi tích hợp ISO, HACCP và Halal thành một bộ quy chuẩn nội bộ duy nhất.
Kết quả là năng suất làm việc của bộ phận QA/QC tăng lên 40%. Sai sót do nhầm lẫn quy trình giảm về gần bằng 0. Đây là minh chứng sống động cho hiệu quả của giải pháp này.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang loay hoay trong mớ bòng bong thủ tục. Hãy dừng lại và tư duy về sự tích hợp.
Đừng ngần ngại tái cấu trúc lại hệ thống tài liệu. Hãy bắt đầu từ việc rà soát các điểm tương đồng. Xây dựng một kế hoạch chuyển đổi từng bước.
Chúng tôi tin rằng, với cách tiếp cận khoa học này, Halal sẽ không còn là gánh nặng. Nó sẽ trở thành động lực để nâng cấp toàn diện hệ thống quản lý của bạn.
Hãy để Hoa Sen Foods đồng hành cùng bạn trên con đường chuyên nghiệp hóa này. Chúc bạn thành công trong việc kiến tạo một hệ thống quản trị đẳng cấp quốc tế.
Xem thêm: OEM, ODM, OBM: Ma Trận Gia Công Thực Phẩm & Chìa Khóa Tối Ưu Cho Thương Hiệu Của Bạn
