Brunei Darussalam dù chỉ sở hữu quy mô dân số khiêm tốn khoảng 450.000 người, nhưng lại là quốc gia có mức thu nhập bình quân đầu người thuộc top đầu thế giới. Tại thị trường tiêu dùng cao cấp này, chứng nhận Halal không chỉ đơn thuần là một yêu cầu về mặt tôn giáo, mà còn là thước đo tuyệt đối về đạo đức, sự an toàn và chất lượng sản phẩm.
Với định hướng từ Chính phủ hai nước về việc xem xét công nhận chứng chỉ Halal lẫn nhau vào cuối năm 2025, cánh cửa xuất khẩu cho ngành thực phẩm Việt Nam đang mở ra những cơ hội vàng chưa từng có.
1. Giải Mã “Hàng Rào Kỹ Thuật”: Luật Chơi Cốt Lõi Tại Brunei
Khác với Malaysia hay Indonesia, Brunei vận hành một hệ thống pháp luật Halal mang tính tập trung và cực kỳ khắt khe dưới sự quản lý của Hội đồng Hồi giáo Brunei (MUIB), trực thuộc Bộ Tôn giáo (MoRA).
Triết Lý “Halalan Tayyiban” & Tiêu Chuẩn PBD 24:2007
Thị trường này áp dụng bộ tiêu chuẩn quốc gia PBD 24:2007, đề cao triết lý “Halalan Tayyiban” – nghĩa là sản phẩm không những phải “hợp quy” (Halal) mà còn bắt buộc phải “tốt, sạch và an toàn” (Tayyiban). Để đáp ứng, doanh nghiệp Việt cần tuân thủ 3 nguyên tắc thép:
- Tách biệt tuyệt đối: Cơ sở sản xuất phải được quy hoạch riêng biệt, tuyệt đối không được để xảy ra tình trạng nhiễm chéo với các yếu tố phi Halal (Najs).
- Giám sát viên chuyên trách: Bắt buộc chỉ định Giám sát viên thực phẩm Halal, những người này phải vượt qua các bài thi viết và vấn đáp do chính MUIB tổ chức để nhận chứng chỉ năng lực.
- Thanh tẩy nghi lễ (Sertu): Trong trường hợp dây chuyền từng tiếp xúc với thịt lợn hoặc các dẫn xuất từ lợn, doanh nghiệp phải thực hiện tẩy rửa 7 lần bằng nước (bao gồm 1 lần dùng đất mạt) dưới sự giám sát nghiêm ngặt của cơ quan thẩm quyền Brunei trước khi sản xuất hàng Halal.
Pháp Lý Xuyên Suốt
- Lệnh Chứng chỉ & Nhãn Halal (2005, sửa đổi 2017): Bắt buộc mọi doanh nghiệp sản xuất, cung ứng, phục vụ thực phẩm tại Brunei phải có chứng nhận hoặc Giấy phép nhãn Halal. Vi phạm có thể bị phạt tới 8.000 BND hoặc đối mặt với 2 năm tù giam.
- Đạo luật Thịt Halal: Nhập khẩu, kinh doanh và giết mổ thịt bị kiểm soát gắt gao; chỉ các lò mổ được MUIB phê duyệt mới được cấp phép cung ứng. Cơ quan trực tiếp thực thi từ khâu hồ sơ đến giám sát hậu kiểm là Vụ Kiểm soát Thực phẩm Halal (HFCD/BKMH).
2. Lối Đi Ngắn Nhất: Hợp Tác Chiến Lược & Trạm Trung Chuyển Toàn Cầu
Việc thâm nhập vào một thị trường khắt khe sẽ dễ dàng hơn nhiều nếu bạn đứng trên vai người khổng lồ.
Mô hình OEM cùng Ghanim International (Doanh nghiệp thuộc sở hữu của Chính phủ Brunei) là “đường băng” lý tưởng cho các nhà sản xuất Việt Nam.
- Đặc quyền bao phủ: Sản phẩm gia công dưới thương hiệu “bruneihalalfoods” sẽ mặc định được MUIB chứng nhận.
- Mạng lưới phân phối: Được Ghanim hỗ trợ đưa vào hệ thống hơn 500 cửa hàng bán lẻ nội địa, đồng thời mở đường xuất khẩu thẳng sang Anh, Trung Quốc và Trung Đông.
- Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có thể tận dụng hạ tầng của Trung tâm Phát triển Công nghiệp Thực phẩm Brunei (BFID) để chế biến sâu nông thủy sản đạt chuẩn quốc tế.
3. Quy Trình Khởi Động
Doanh nghiệp nước ngoài cần vượt qua hệ thống quản lý “kép”:
- Hệ thống an toàn FIR (của BDFA): Đăng ký trực tuyến để kiểm duyệt an toàn kỹ thuật với mức phí 30 BND/hồ sơ. Yêu cầu bằng chứng địa điểm, hình ảnh bao bì, danh sách phụ gia và các chứng nhận như GMP, HACCP hoặc ISO 22000.
- Chứng nhận Halal Quốc tế: Trong thời gian chờ công nhận lẫn nhau, doanh nghiệp Việt nên làm việc qua các tổ chức uy tín (như HCA Việt Nam) để tiến hành làm hồ sơ tiền kiểm.
4. Bắt Sóng Điểm Rơi Cơ Hội: Đâu Là Mỏ Vàng Cho Hàng Việt?
Người tiêu dùng Brunei có xu hướng ưu tiên khẩu vị quen thuộc từ các nước ASEAN lân cận, nhưng lại đòi hỏi tiêu chuẩn chất lượng khắt khe ngang tầm Châu Âu.
- Phân khúc Plant-based & Thực phẩm Sức khỏe: Các dòng sản phẩm có nguồn gốc thực vật, giàu protein và không chứa gluten đang là xu hướng bùng nổ. Đây là dư địa tuyệt vời cho các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như trái cây sấy và sữa hạt.
- Thủy sản chế biến: Tôm và cá tra Việt Nam có lợi thế cạnh tranh lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rà soát chặt chẽ thức ăn chăn nuôi, đảm bảo tuyệt đối không chứa dẫn xuất động vật Haram.
- Mục tiêu phủ sóng: Các chuỗi siêu thị lớn như Hua Ho (chuỗi nội địa lớn nhất) hay Supa Save (chuyên hàng cao cấp nhập khẩu) là những “điểm chạm” trọng tâm để định vị thương hiệu.
5. Lộ Trình Thực Thi & 3 Nguyên Tắc “Sống Còn”
Để thành công, doanh nghiệp cần tuân thủ lộ trình 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1 (2-4 tháng): Đánh giá năng lực, kiểm tra tính Halal của chuỗi cung ứng, loại bỏ phụ gia từ mỡ động vật/cồn và xây dựng hệ thống theo PBD 24:2007.
- Giai đoạn 2 (6-12 tháng): Kết nối chứng nhận qua HCA/HALCERT và xúc tiến hợp tác OEM cùng Ghanim International để giảm thiểu rủi ro.
- Giai đoạn 3 (3 tháng): Triển khai logistics (đường biển từ Việt Nam sang Cảng Muara mất khoảng 7-20 ngày tùy cảng đi) và tiếp thị thông qua các sự kiện lớn như Brunei MSME Festival hay Consumer Fair (tháng 1 hàng năm).
🚨 LƯU Ý “SỐNG CÒN” TỪ CHUYÊN GIA:
* Nhãn mác & Ngôn ngữ: Cần rõ ràng, ưu tiên bổ sung tiếng Mã Lai (Bahasa Melayu) bên cạnh tiếng Anh để tối ưu độ tin cậy.
* Cảnh giác với chất ngọt nhân tạo: Nếu dùng Aspartame, Sucralose…, bắt buộc phải xin giấy phép riêng biệt (phí 100 BND/năm).
* Tối kỵ thay đổi nguyên liệu ngầm: Mọi thay đổi về nhà cung cấp nguyên liệu sau khi có chứng nhận đều phải báo cáo MUIB. Tự ý thay đổi được xem là vi phạm nghiêm trọng, dẫn đến thu hồi chứng chỉ lập tức.
Thị trường Brunei tuy không đồ sộ về số lượng, nhưng lại là một “phép thử” hoàn hảo để khẳng định đẳng cấp chất lượng. Một khi sở hữu được chứng nhận của Brunei (cùng nhãn hiệu “BruneiHalal”), doanh nghiệp Việt Nam đã nắm trong tay “tấm hộ chiếu quyền lực” để đường hoàng bước vào những thị trường khó tính nhất của thế giới Hồi giáo tỷ dân.
Xem thêm: Làm Giàu Từ Halal: Mở Nhà Hàng Cho Khách Hồi Giáo Tại Việt Nam
