Bạn cầm chai nước tương lên và thấy thành phần có ghi “Ethanol”. Bạn giật mình tự hỏi: “Tại sao lại có cồn trong gia vị?”. Liệu sản phẩm này có vi phạm quy tắc Halal hay không?
Đây là thắc mắc chung của rất nhiều người tiêu dùng. Cồn thường bị đánh đồng với rượu và sự say xỉn. Trong đạo Hồi, rượu là điều cấm kỵ tuyệt đối.
Tuy nhiên, cồn (Ethanol) dưới góc độ hóa học lại xuất hiện ở khắp nơi. Nó có trong trái cây chín, trong bánh mì lên men và cả trong cơ thể chúng ta.
Vậy ranh giới nào phân biệt giữa cồn trong thực phẩm Halal và rượu cấm? Quy định quốc tế về nồng độ cho phép là bao nhiêu?
Hoa Sen Foods sẽ cùng bạn đi sâu vào phân tích vấn đề hóc búa này. Chúng tôi sẽ cung cấp cái nhìn khoa học và thấu đáo nhất dựa trên các phán quyết tôn giáo (Fatwa).
Quan Điểm Hồi Giáo Về Rượu (Khamr) Và Cồn (Ethanol)
Để hiểu đúng, ta cần phân biệt rõ hai khái niệm: Khamr và Ethanol. Sự nhầm lẫn giữa hai khái niệm này là nguồn gốc của mọi tranh cãi.
Khamr – Đồ Uống Gây Say Bị Cấm Tuyệt Đối
Khamr là thuật ngữ tiếng Ả Rập chỉ các đồ uống gây say. Nó bao gồm rượu vang, bia, rượu mạnh được làm từ nho, chà là hay ngũ cốc.
Mục đích của Khamr là để uống và giải trí (hoặc gây say). Theo luật Sharia, Khamr là Haram (Cấm) và là Najis (Tạp chất bẩn). Dù chỉ một giọt Khamr rơi vào thực phẩm, thực phẩm đó cũng bị nhiễm bẩn.
Bạn không thể dùng rượu vang để nấu bò sốt vang Halal. Dù nhiệt độ làm bay hơi cồn, nhưng nguồn gốc từ Khamr khiến món ăn trở nên bất hợp pháp.
Ethanol – Hợp Chất Hóa Học Đa Nguồn Gốc
Ethanol là tên gọi hóa học của cồn. Nó có thể được tạo ra từ công nghiệp hoặc tự nhiên. Không phải mọi Ethanol đều là Khamr.
Nếu Ethanol được tổng hợp trong phòng thí nghiệm (từ dầu mỏ). Hoặc Ethanol sinh ra từ quá trình lên men tự nhiên của trái cây. Nó không được coi là tạp chất Najis.
Vấn đề nằm ở mục đích sử dụng và nguồn gốc. Nếu Ethanol không bắt nguồn từ ngành công nghiệp bia rượu, nó có thể được chấp nhận. Tất nhiên, với điều kiện nó không gây say ở nồng độ sử dụng.
Cồn Sinh Ra Tự Nhiên Trong Quá Trình Lên Men (Nước Tương, Giấm)
Đây là tình huống phổ biến nhất trong ngành thực phẩm. Nhiều sản phẩm buộc phải lên men để tạo hương vị.
Câu Chuyện Của Nước Tương Và Gia Vị
Nước tương có Halal không? Câu trả lời phụ thuộc vào quy trình sản xuất.
Nước tương truyền thống được làm từ đậu nành lên men. Quá trình này tự nhiên sinh ra một lượng nhỏ Ethanol. Nồng độ thường dao động từ 1% đến 2%.
Mục đích của việc lên men là tạo vị Umami, không phải để tạo ra rượu. Do đó, lượng cồn tự nhiên này thường được chấp nhận. Tuy nhiên, nếu nhà sản xuất cố tình pha thêm rượu vào để bảo quản, nó sẽ thành Haram.
Tại Hoa Sen Foods, chúng tôi kiểm soát chặt chẽ quá trình này. Nồng độ cồn sinh ra tự nhiên luôn được giữ ở mức tối thiểu. Chúng tôi đảm bảo sản phẩm giữ trọn vị ngon mà không vi phạm quy tắc.
Sự Chuyển Hóa Của Giấm (Istihalah)
Giấm (Vinegar) là một trường hợp thú vị. Giấm được tạo thành khi rượu bị oxy hóa. Quá trình này biến cồn thành Axit Axetic.
Trong luật Hồi giáo, quá trình này gọi là Istihalah (Sự biến đổi). Khi rượu đã biến hoàn toàn thành giấm, nó trở nên tinh khiết và Halal.
Nhà tiên tri Muhammad từng nói: “Giấm là một loại gia vị tuyệt vời”. Do đó, người Hồi giáo hoàn toàn yên tâm sử dụng giấm ăn.
Cồn Sử Dụng Làm Dung Môi Chiết Xuất Hương Liệu
Ngoài lên men, cồn còn là một dung môi (Solvent) quan trọng. Nó giúp hòa tan các hợp chất hương liệu khó tan trong nước.
Vai Trò Không Thể Thiếu Trong Công Nghiệp
Tinh chất vani (Vanilla extract) là ví dụ điển hình. Để lấy được hương vani từ quả, người ta phải ngâm nó trong cồn.
Hương cam, chanh, dâu tây cũng thường dùng cồn để chiết xuất. Sau đó, lượng cồn này thường bay hơi hết hoặc còn lại rất ít trong thành phẩm.
Vậy loại ethanol Halal này có được phép không? Các học giả Hồi giáo đã đưa ra phán quyết (Fatwa) về vấn đề này.
Nếu cồn dùng làm dung môi là cồn công nghiệp (không phải rượu uống). Và nếu nồng độ cuối cùng trong sản phẩm cực thấp, không gây say. Thì việc sử dụng nó là được phép (Mubah).
Sự Cẩn Trọng Trong Lựa Chọn Nguyên Liệu
Doanh nghiệp cần chứng minh nguồn gốc cồn dung môi. Tuyệt đối không được dùng rượu Vodka hay Brandy để chiết xuất hương liệu.
Phải sử dụng Ethanol tinh khiết cấp thực phẩm. Hồ sơ mua hàng phải thể hiện rõ nguồn gốc này. Đây là điểm mấu chốt khi đánh giá chứng nhận.
Ngưỡng Nồng Độ Cồn Cho Phép (0.5% – 1%) Theo Các Tổ Chức Fatwa
Không có con số 0% tuyệt đối trong thế giới thực phẩm. Ngay cả trái chuối chín cây cũng chứa cồn. Vậy giới hạn nào là an toàn?
Quy Định Của JAKIM (Malaysia)
Ủy ban Fatwa Quốc gia Malaysia quy định khá rõ ràng. Đối với hương liệu hoặc màu thực phẩm dùng làm nguyên liệu: Cồn được phép hiện diện. Miễn là nó không được làm từ rượu Khamr.
Đối với sản phẩm cuối cùng (đồ ăn, thức uống) bán cho người tiêu dùng: Nồng độ quy định nồng độ cồn phải dưới 1%.
Tại sao là 1%? Các nhà khoa học xác định rằng ở mức dưới 1%, người ta không thể say. Bạn phải uống hàng trăm lít nước tương mới có thể say (điều không thể xảy ra).
Quy Định Của MUI (Indonesia)
Hội đồng Ulama Indonesia (MUI) có phần khắt khe hơn. Sản phẩm trung gian (như hương liệu) không giới hạn nồng độ cồn (miễn không phải từ Khamr).
Nhưng sản phẩm cuối cùng (đồ uống) phải có nồng độ cồn dưới 0.5%. Nếu vượt quá 0.5%, nó bị coi là giống với đồ uống có cồn. Khi đó nó không được cấp chứng nhận Halal.
Các loại nước trái cây lên men nhẹ cần đặc biệt lưu ý ngưỡng này. Hoa Sen Foods luôn tuân thủ mức khắt khe nhất (0.5%) để xuất khẩu toàn cầu.
Giải Pháp Hương Liệu Không Cồn Cho Ngành Nước Giải Khát
Để tránh mọi tranh cãi, xu hướng “Non-Alcoholic” đang lên ngôi. Các nhà khoa học thực phẩm đã tìm ra nhiều giải pháp thay thế.
Dung Môi Thay Thế: Glycerin Và Propylene Glycol
Thay vì dùng Ethanol, ta có thể dùng Glycerin thực vật. Glycerin có khả năng hòa tan tốt và vị ngọt nhẹ.
Propylene Glycol cũng là một dung môi phổ biến. Cả hai chất này đều được coi là Halal mặc định. Chúng không liên quan gì đến rượu hay sự say xỉn.
Sử dụng hương liệu gốc Glycerin giúp loại bỏ hoàn toàn dấu vết cồn. Trên bao bì, bạn có thể tự tin ghi “Alcohol-Free” (Không cồn).
Công Nghệ Chiết Xuất CO2 Siêu Tới Hạn
Đây là công nghệ cao cấp nhất hiện nay. Người ta dùng khí CO2 ở áp suất cao để trích ly hương liệu.
Phương pháp này hoàn toàn không dùng dung môi hữu cơ. Tinh dầu thu được cực kỳ tinh khiết và đậm đặc.
Tất nhiên, chi phí đầu tư sẽ cao hơn. Nhưng bù lại, sản phẩm của bạn đạt chuẩn “Sạch” tuyệt đối. Nó chinh phục được cả những thị trường khó tính nhất như Ả Rập Xê Út.
“Sự rõ ràng mang lại sự bình an.”
Trong kinh doanh thực phẩm Halal, sự minh bạch là chìa khóa. Đừng để người tiêu dùng phải đoán già đoán non về thành phần cồn.
Nếu sản phẩm của bạn là nước tương lên men tự nhiên, hãy giải thích rõ. Hãy ghi chú “Cồn tự nhiên từ quá trình lên men < 1%”. Khách hàng sẽ hiểu và trân trọng sự trung thực đó.
Nếu sản phẩm của bạn dùng gia vị chứa cồn làm dung môi, hãy đảm bảo nồng độ cuối cùng đạt chuẩn. Và quan trọng nhất, hãy xin chứng nhận Halal.
Tờ giấy chứng nhận là bằng chứng khách quan nhất. Nó xác nhận rằng các chuyên gia đã kiểm tra và đồng ý với mức cồn đó.
Tại Hoa Sen Foods, chúng tôi không xem cồn là kẻ thù. Chúng tôi xem nó là một yếu tố kỹ thuật cần kiểm soát.
Chúng tôi áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe nhất của Indonesia và Malaysia. Mọi sản phẩm gia vị của Hoa Sen Foods đều đảm bảo giới hạn an toàn.
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn gỡ bỏ những lầm tưởng bấy lâu. Hãy là người tiêu dùng thông thái và nhà sản xuất có trách nhiệm.
Xem thêm: Nguồn Nước Sản Xuất Halal: Bí Mật Về Sự Tinh Khiết
